Iedere organisatie kent het: de intentie is er. De mensen zijn goed, het team is gemotiveerd, de plannen liggen op tafel. En toch blijft het resultaat achter. De energie die voelbaar was tijdens de kickoff, zakt weg in de dagelijkse realiteit. Niet uit onwil. Maar omdat niemand echt verantwoordelijk is voor het vasthouden van de actie.
Dat is het verschil tussen een goede intentie en een accountabilitycultuur.
Accountability gaat niet over controleren of rapporteren. Het gaat over mensen die zichzelf verantwoordelijk houden voor wat ze beloofd hebben. Over collega’s die elkaar aanspreken. Over leiders die gedrag zichtbaar maken — niet alleen in cijfers, maar in dagelijkse keuzes. En over het verschil tussen “ik had het nog willen doen” en “het is gebeurd, en dit is het resultaat.”
Wie die cultuur wil bouwen, moet starten bij helderheid. Geen halve afspraken, geen vage doelen. Wees concreet: wie neemt wat op zich, tegen wanneer, met welk resultaat? Accountability vraagt specificiteit. Hoe vager de opdracht, hoe groter de kans dat ze verdampt.
Daarna volgt eigenaarschap. Geef mensen niet alleen de taak, maar ook het mandaat. Wie verantwoordelijk is, moet kunnen beslissen. Geef ruimte voor initiatief. Durf loslaten. Als je alles vooraf dichttimmert, creëer je uitvoerders — geen eigenaars.
En dan het moeilijkste stuk: aanspreken. In een accountabilitycultuur is aanspreken geen aanval, maar een gewoonte. Geen emotioneel geladen gesprek, maar een professionele reflex. “Wat is de status?” is geen wantrouwen. Het is zorg dragen voor wat we samen willen bereiken. Leiders die dit voorleven — rustig, consequent, open — bouwen aan vertrouwen. Geen angstcultuur, maar een volwassen werkrelatie.
Gedrag wordt pas cultuur als het herhaald wordt. Niet één keer, niet als project, maar structureel. Zet het op de agenda. Maak tijd voor opvolging. Benoem het gedrag dat klopt. En spreek ook uit wat achterblijft. Wacht niet tot het te laat is. Want waar niets benoemd wordt, wordt alles getolereerd.
Organisaties die accountability verankeren, worden sneller, betrouwbaarder en menselijker tegelijk. Niet omdat er meer regels zijn, maar omdat mensen voelen: wat ik doe, doet ertoe. En wat ik zeg dat ik ga doen, wordt ook echt van mij.
De stap van intentie naar actie is geen sprong. Het is een reeks gewoontes. Klein, maar zichtbaar. Duidelijke afspraken. Echte opvolging. Open feedback. En een leider die stopt met hopen dat het goedkomt — en begint met bouwen aan gedrag dat het waarmaakt.